20 oktober 2026

Capaciteitstarief voor bedrijven: zo houdt u uw piek laag

Het capaciteitstarief bepaalt sinds 1 januari 2023 in Vlaanderen een groot deel van wat uw bedrijf betaalt voor het gebruik van het net. Daarbij telt niet alleen hoeveel stroom u verbruikt, maar ook hoeveel u op hetzelfde moment afneemt. Eén kwartier waarin de compressor, de laadpalen en de verwarming samen opstarten, kan uw capaciteitstarief een jaar lang hoger maken. Hieronder leest u hoe die piek berekend wordt en welke maatregel voor uw bedrijf het meeste oplevert.

Weet u niet hoe hoog uw piek is of waardoor hij ontstaat? Vraag een datascan op uw kwartierwaarden en u ziet precies wanneer en waardoor uw pieken ontstaan.

Wat is het capaciteitstarief voor bedrijven?

Het capaciteitstarief is een manier om de nettarieven te verdelen. Wie op hetzelfde moment veel vermogen van het net vraagt, betaalt een groter deel van de netkosten. De reden is eenvoudig: het net moet gebouwd zijn op de drukste momenten, niet op het gemiddelde. Door de elektrificatie (warmtepompen, laadpalen, elektrische machines) stijgen die pieken, en dus ook de kosten om het net te versterken. Het capaciteitstarief geeft u als bedrijf een financiële reden om die pieken te beperken.

Om te zien waar het capaciteitstarief op uw factuur staat, helpt het om de factuur op te splitsen:

Uw kWh-verbruik telt dus nog altijd mee. Het capaciteitstarief komt er niet bovenop, het vervangt een deel van de vroegere netkosten.

Hoe het capaciteitstarief berekend wordt

De netbeheerder meet elk kwartier hoeveel vermogen u gemiddeld van het net afneemt. Het hoogste kwartier van de maand is uw maandpiek. Hoe die maandpiek in uw capaciteitstarief terechtkomt, hangt af van uw aansluiting.

Laagspanning: uw gemiddelde maandpiek

Hebt u een jaarafrekening, dan rekent de netbeheerder met het gemiddelde van uw maandpieken over de laatste 12 maanden. Met een maandafrekening telt de maandpiek van die maand. Iedereen betaalt minstens voor 2,5 kW. Voor 2026 kost elke kW gemiddeld € 53,39 per jaar (excl. btw), met kleine verschillen per netbeheerder. Alleen afnamepieken tellen. Wat uw zonnepanelen op het net zetten, verhoogt uw capaciteitstarief niet.

Middenspanning: maandpiek en toegangsvermogen

Op middenspanning kiest u zelf een toegangsvermogen: het vermogen dat u per maand reserveert, vergelijkbaar met een gsm-abonnement. U betaalt voor wat u reserveert. Gaat u erover, dan betaalt u voor dat surplus een duurder tarief, en dat blijft 12 maanden doorlopen. Verhogen kan elke maand. Na een verhoging kunt u het toegangsvermogen 12 maanden niet meer verlagen. Te ruim reserveren kost dus elke maand geld, te krap reserveren kost een jaar lang.

Capaciteitstarief verlagen: welke maatregel past bij uw bedrijf?

Niet elke maatregel past bij elk bedrijf. Begin met wat weinig kost en ga pas daarna investeren. Deze tabel zet de opties naast elkaar.

Verbruik spreiden kan vaak zonder investering:

• laad uw bedrijfswagens ‘s nachts, of overdag wanneer uw zonnepanelen produceren
• laat machines en compressoren gefaseerd opstarten in plaats van allemaal om acht uur
• gebruik de buffer van koelcellen of boilers om hun verbruik tijdens een piek even te pauzeren

Rekenvoorbeeld: wat levert 1 kW minder piek op?

Neem een bedrijf op laagspanning met een gemiddelde maandpiek van 40 kW. Lukt het om die piek structureel naar 30 kW te brengen, dan bespaart het op het capaciteitstarief ongeveer 10 × € 53,39 = € 533,90 per jaar (excl. btw). Dat is een mooi bedrag voor een timer of slimme laadsturing. Voor een batterij is het meestal te weinig als enige inkomstenbron. Een batterij wordt pas rendabel als ze meerdere dingen tegelijk doet: pieken afvlakken, zonnestroom opslaan en goedkope stroom inkopen bij een dynamisch tarief. Welke vijf toepassingen dat zijn, leest u in ons artikel over batterijopslag voor bedrijven.

Uit de praktijk: bij een KMO met laadpalen en hoge verbruikspieken adviseerden we een batterij van ongeveer 60 kW / 120 kWh, gecombineerd met zo’n 20% extra zonnepanelen. Door de pieken af te vlakken en slim te sturen daalden zowel de energie- als de netkosten. De batterij deed er meerdere taken tegelijk, en dat maakte de businesscase rond. Lees de volledige case.

Liever kijken? In ons webinar van 23 minuten ziet u hoe een batterij pieken opvangt en wat ze nog meer oplevert.

Valkuilen bij het capaciteitstarief

• Eén vergeten piek weegt een jaar door. Op laagspanning met jaarafrekening telt elke maandpiek mee in het gemiddelde van 12 maanden.
• Gokken zonder data. Wie zijn verbruikspieken niet analyseert, weet niet welke toestellen de piek veroorzaken. Uw kwartierwaarden vindt u in het klantenportaal van de netbeheerder.
• Een batterij kopen op basis van het capaciteitstarief alleen. Reken eerst alle toepassingen door, anders valt de terugverdientijd tegen.

Veelgestelde vragen over het capaciteitstarief

Wat is een hoog piekvermogen?

Uw piekvermogen is het hoogste gemiddelde vermogen dat u in een kwartier van het net afneemt. Hoog is het als die piek ver boven uw gewone verbruik uitsteekt, bijvoorbeeld omdat laadpalen en machines tegelijk starten. Elk kW piekverbruik dat u kunt vermijden, scheelt op laagspanning gemiddeld € 53,39 per jaar.

Hoe wordt het capaciteitstarief berekend?

De netbeheerder meet uw afname per kwartier en neemt het hoogste kwartier van elke maand als maandpiek. Op laagspanning met jaarafrekening telt het gemiddelde van de laatste 12 maandpieken, met een minimum van 2,5 kW. Op middenspanning betaalt u voor uw gekozen toegangsvermogen.

Sinds wanneer bestaat het capaciteitstarief?

In Vlaanderen sinds 1 januari 2023. Het vervangt een deel van de netkosten die vroeger volledig op het verbruik in kWh gebaseerd waren.

Telt mijn verbruik in kWh dan niet meer mee?

Toch wel. U betaalt nog altijd een energiekost per kWh aan uw leverancier en een deel van de nettarieven per kWh. Het capaciteitstarief vervangt alleen een deel van de netkosten.

Verhogen mijn zonnepanelen het capaciteitstarief?

Nee. Met een digitale meter tellen alleen de pieken die u van het net afneemt. Wat u op het net zet, telt niet mee in uw capaciteitstarief.

Is een batterij alleen voor het capaciteitstarief rendabel?

Zelden. Op laagspanning brengt elke kW minder piek gemiddeld € 53,39 per jaar op, en dat volstaat meestal niet om een batterij terug te verdienen. Een batterij die ook zonnestroom opslaat en inspeelt op een dynamisch tarief, heeft een veel sterkere businesscase.

Begin met uw eigen piek

Het capaciteitstarief verlagen begint bij weten waar uw pieken vandaan komen. Soms volstaan een timer en slim laden, soms is een batterij met EMS de juiste keuze. Dat ziet u alleen in uw eigen kwartierwaarden. Vraag een gratis audit aan en u krijgt een eerste beeld van wat u kunt besparen, wat het kost en hoe snel het terugverdiend is. Mail naar info@viconsult.be of bel 015 26 01 25.

Extra info en bronnen

• Meer achtergrondinformatie over het capaciteitstarief
• Meer achtergrondinformatie over het toegangsvermogen voor grote ondernemingen
• Meer achtergrondinformatie over het capaciteitstarief op de elektriciteitsfactuur